Een boek dat iedere politicus en iedere manager MOET lezen.

Gepubliceerd op dinsdag 5 mei 2026 - 14:54 uur
marietje schaake

Een boek dat iedere politicus en iedere manager MOET lezen.

Iedereen is zo druk om het huidige systeem aan te passen. Beter te maken met AI of aan te passen aan de politieke wensen van een partij. Van beslissers tot uitvoerenden iedereen zit in hetzelfde klassieke paradigma. Veranderingen worden ontkend of niet toegepast. Hierdoor draaien we in een cirkel van besluit op besluit zondr dat wij in de gaten hebben dat de problemen steeds groter worden. De focus blijft gericht op het verleden, de eigen positie en de keuzen uit het verleden. Maar dat gaat veranderen.

De impact van AI, de overheid slaapt
We praten over AI zonder echt te begrijpen wat de impact hiervan zal zijn. Het aanpassen van beelden, het faken van omstandigheden of het aanpassen van bewijzen of studies. Trump noemt dit o.a. fake news, maar als deze onwaarheid ons past ontkennen we alle andere meningen of tegengestelde bewijsvoering. De Nederlandse politiek is hier een duidelijk voorbeeld van. Maar wat staat ons te wachten? AI (artificial intelligence), chatGPT en AGI (artifical generated interlligence) zijn nieuwe technologische toepassingen, die niet alleen ons leven drastisch gaan veranderen, maar ook de machtsstructuren en misschien wel de democratie.
Het klinkt allemaal onwerkelijk, maar het is echt nu al aan de gang. Grote IT-bedrijven als Microsoft, Google, Apple en Oracle investeren miljarden in de ontwikkeling van de toepassing van deze technologie. Amerikaanse bedrijven, die niet alleen de modellen ontwikkelen, die de basis zijn voor artifical intelligence, maar die ook beschikken over de nodige data. Lokale overheden hebben het nakijken, maar kunnen de ontwikkelingen niet meer terugdraaien. Ze missen de kennis, het geld en de daadkracht. China is wellicht het enige land dat gelijke tred houdt met Amerika. De macht zal een duopolie zijn met Amerika en China. Europa en juist Nederland snapt het niet, doet er niets aan het zorgt er zelfs voor dat digiD data direct naar Amerika gaat. (Ja, maar de server staat wel in Nederland, ongelofelijke naïviteit). Het recente boek van wetenschappelijk analiste Marietje Schaake van de Stanford Universiteit, is niet alleen duidelijk en verhelderend over deze ontwikkeling maar ook een grote waarschuwing voor alle bestuurders en leidinggevenden: lees het, zie het en baseer besluit hierop.

Van AI naar AGI
In eerste instantie gaat het nog over AI, toepassingen die bijvoorbeeld te zien zijn in reklames, films of bij fake figuren. Daarna de impact van GPT waarbij via vraagstelling antwoorden worden gegenereerd via een proces van modellen. Het vermogen om te denken verdwijnt in een vertrouwen in de antwoorden. Via een verandering in machtsstructuren: de tech neemt over wordt stilgestaan met de zelfdenkende machines en algoritmes. AIG, het systeem maakt eigen regels, bedenkt eigen processen. De menselijke intelligentie verdwijnt door het vertrouwen in machines en machines bepalen wat er gebeurt, zonder menselijke inbreng.

Al lezend werd ik steeds ongeruster. De capaciteit van AI verdubbeld iedere 7 maanden, mensen gaan er steeds meer aanwennen. Kunt u nog navigeren? Politieke leiders willen het gewoon niet zien: bagatelliseren de ontwikkeling en zijn erg druk met de eigen stokpaardjes, van milieu tot opwarming van de aarde, van Trump tot geld verdienen.  Irrelevante issues in de nabije toekomst. De voorspellingen dat machines het gaan overnemen lopen uiteen van 2026 tot 2030. Het gebeurt stilzwijgend, maar wel ingrijpend.

Mijn conclusie is dat iedere politicus, iedere ondernemer en eigenlijk iedereen die bezorgd is over onze (leef) wereld het boek gelezen moet hebben. De urgentie is vele malen groter dan ik mij besefte.

Marietje Schaakes analyse,

De machtscode, onderzoekt hoe kunstmatige intelligentie is geëvolueerd van een loutere innovatie tot een strategisch instrument voor private politieke macht.

De tekst betoogt dat een kleine groep tech-elites nu essentiële maatschappelijke infrastructuren controleert en daarmee in feite een technologische staatsgreep pleegt die de democratische soevereiniteit en de rechtsstaat bedreigt. Deze verschuiving is zichtbaar in moderne oorlogsvoering, de uitholling van burgerrechten en een groeiende ecologische voetafdruk, terwijl bedrijfsbelangen zich onttrekken aan traditioneel toezicht.

 

  Om dit techno-feodalisme tegen te gaan, pleiten de auteurs voor digitale soevereiniteit door de ontwikkeling van publiek beheerde AI-alternatieven zoals GPT-NL. Uiteindelijk dient het werk als een oproep aan overheden om het bestuur van technologie terug te winnen en een nieuw sociaal contract te sluiten waarin het algemeen belang voorop staat.

 Prof Dr Cor Molenaar

CorMolenaar

Cor Molenaar

Hoogleraar eMarketing

Andere columns

jos-voss

Door: Jos Voss

Retail expert

opschalen met een influencer

OPSCHALEN MET EEN INFLUENCER Parfumerie Oil Lab in Deventer is een bijzondere winkel die zelf producten maakt en verkoopt. De winkel werkt samen met een influencer om verder op te...

28 april 2026

jos-voss

Door: Jos Voss

Retail expert

Kansen voor winkelen op afspraak

MediaMarkt voert in Nederland winkelen op afspraak in. Dit is breder toepasbaar in de retailsector, maar niet overal. Invoering vergt een zorgvuldige analyse en een planmatige aanpak. Ik zag onlangs...

25 maart 2026

CorMolenaar

Door: Cor Molenaar

Hoogleraar eMarketing

Waar blijft de actie voor de huidige problemen?

Alles wordt anders, Een oorlog in Oekraine, een oorlog in het Midden-Oosten. De impact van de oorlogen is zichtbaar in de westerse wereld, ook in Nederland, maar waarom zijn wij...

11 maart 2026

Actueel

Wortels van ons bestaan worden bedreigd

10 augustus 2022 15:14

Minder besteedbaar inkomen door hoge inflatie en meer belastingen. Bedrijven hebben meer kosten en worden bedreigd in hun bestaan. De...

Vakantieboeken

1 juli 2022 14:17

Wat neem je mee op vakantie: boeken. Of het nu een echt boek is of een eboek, de vakantie is...

Nederland wordt pilotland voor Mediamarkt

21 juni 2022 14:41

MediaMarkt heeft Nederland uitgekozen als pilotland voor zijn belangrijkste technologische innovaties. De grootste elektronica retailer van Europa heeft in Nederland...

Actuele inzichten als eerste ontvangen?

Meld je aan voor onze wekelijkse Updates. 15.000+ gingen je al voor.

Retail Academy

Wil je meer verdieping en analyses? Meld je aan voor de Retail Academy.

Analyse

De economie wordt vergeten, er wordt getornd aan onze basisbehoeften.

  Nederland,Oh,Nederland: Ondernemers en overheid   Tevreden consumenten voorzien in hun basisbehoeften Ongelijkheid in de samenleving Economie als motor voor de welvaart Het overheidsbeleid voor ondernemers Tevreden consumenten voorzien in...
Zoeken

Inloggen Retail Academy

E-mailadres*
Wachtwoord*